ANIZ YAKMAYA ALTERNATİF SİSTEMLER
‘’Korumalı Toprak işleme Yöntemleri’’
Ülkemizdeki verimli tarım alanlarında modern tarım uygulamaları mevcuttur. Bilinçsiz sulama, gübreleme, tarımsal mücadele ve mekanizasyon uygulamaları göze çarpmaktadır. Bu uygulamalar neticesinde giderek çoraklaşan ve yoğun hastalık , zararlı ve yabancı ot problemini gündeme getiren bir bitkisel üretim faaliyeti sürdürülmektedir. Bu problemlere zaten yorgun ve bitkin düşen toprağın üzerindeki atıkların yakılması maalesef bütün engellemelere rağmen önlenememektedir. Bu noktada çiftçilerimizin zamandan kazanmak ve toprağı daha kolay işlemek düşüncesi ile yakma uygulamalarına çevre dostu ve ekosistemi koruyan bir alternatifin sunulmadığı da unutulmamalıdır.
1960’lı yıllardan sonra dünyada tarımsal kaynaklarda sürdürülebilirlik kavramı içerisinde yeni uygulamalar arasında korumalı tarım ve bu tarım sisteminin ilk işlemi olan korumalı toprak işleme ilk sırada yer almaktadır. Korumalı toprak işlemede amaç; toprağı, suyu, enerjiyi ve daha da önemlisi çevreyi korumak temel hedeflerdir. Toprağın ve suyun korunmasına yönelik uygulamalar aşağıdaki şekilde olabilmektedir. (anonim, 1998a) Bunlar;
- Toprak yüzeyini ürün artıkları veya yetiştirilen bitkilerle korumak,
- Toprak yüzeyindeki kaba yapıyı arttırmak,
- Toprak geçirgenliğini iyileştirmek veya,
- Bunları birlikte uygulamak.
Ekimden sonra toprak yüzeyinde bırakılması gereken ön bitkiye ait artıkların, yüzey alanının en az %30’unu kaplaması gerekir. Bu nedenle, korumalı toprak işlemede toprak işleme ve ekim işlemi birlikte planlanmak durumundadır. Son yıllarda korumalı toprak işleme kavramı yerine bilinçli olarak, ürün artık işletmeciliği kavramı kullanılmaktadır.
Korumalı toprak işleme sistemleri; a) Toprak işlemesiz sistem b) Sırta ekime yönelik toprak işleme ve c) Nem engelli (malçlı) toprak işleme olarak alt gruplara ayrılmaktadır (anonim 1998a). Sistemlerin avantajları ve dezavantajları bulunmakta ise genel olarak aşağıdaki faydaları sağladıkları bilinmektedir. Bunlar ;
- Daha az iş gücü.
- Zamandan tasarruf.
- Daha az mekanik aşınma.
- Yakıt tasarrufu.
- Yüksek toprak nemi.
- Toprak erozyonunda azalma.
- Su infilitrasyonunun artması.
- Organik maddenin artması.
- Sıkışmanın azalması.
- Yaban hayatın gelişmesi.
- Hava kirliliğinin azalması.
Anız Yakmanın Önüne Geçmek İçin Ne Yapmalı?
Anız yakmanın önüne geçmek için;
1. Anız yakmanın gerekçesi olan daha iyi bir tohum yatağı hazırlama ve toprak işleme modern tarım teknikleri kullanılarak yapılmalıdır.
2. Hububat hasatları biçerdöverle toprak yüzeyine yakın yapılmalıdır. Hububat başağın hemen altından biçildiğinde anız çok yüksekte kalmakta ve mikroorganizmalar tarafından parçalanması, çürüyerek organik maddeye dönüşmesi daha uzun sürede gerçekleşmekte ve zor olmaktadır.
3. Hasat sonrası parçalama ve çürümeyi kolaylaştırmak için sapları parçalayıcı bir alet kullanılarak anız toprağa karıştırılmalıdır.
4. Anızların daha çabuk parçalanıp ayrışarak organik maddeye dönüşmesini sağlamak amacıyla kalan sapın %1’ i oranında azot gübresi verilmelidir.
5. Yabancı ot ve zararlıları yok etmek için anızın yakılması yerine ilaçlı mücadele yapılmalıdır.