Tarım Haberleri - Bahçe - Peyzaj - Orman - Çevre

Uyuz otu: (Skabiose / Scabieuse / Scabious / Scabiosa / Scabiosa maritima) Haziran-ekim ayları arasında, eflâtun, mavimsi veya beyaz renkli çiçekler açan, 50-100 cm boylarında, dallanmış, bir veya çok yıllık otsu bitki. Çiçekler, sivri uçlu mizrak şeklinde yaprakçiklarla örtülü, yarım küre şeklinde bir arada toplanarak, basçik şeklinde çiçek durumlari meydana getirirler.

Türkiye’de yetiştiği yerler: Marmara bölgesi.

Kullanıldığı yerler: Süs bitkisi olarak da yetiştirilmektedir. Tipta kan temizleyici, terletici, yara iyi edici olarak kullanılır.

Üvez: (Spierling / Sperberbaum / Cormier / Sorber domestique / Service-tree / Sorbus domestica) 5-10 m yükşekliginde, Mayis-Haziran ayinda beyaz renkli çiçekler açan ve kisin yaprağıni döken agaçlar. yaprakları 7-11 çift yaprakçiga parçalanmislardir. Meyveleri 10-20 mm çapinda, küre veya armut şeklinde, yeşilimsi sarı veya kırmızımsi-esmer renkli olup, buruk lezzettedir. Türkiye’de 11 kadar üvez türü bulunur. Sarbus aucuparia türü kuş üvezi olarak bilinir ve Kuzey Anadolu’da yaygindir. Sorbus domestica türü (üvez) Karadeniz bölgesinde tabiî olarak yayilis gösterdigi gibi meyveleri için birçok bölgede yetiştirilir.

Türkiye’de yetiştiği yerler: Marmara ve Karadeniz bölgesi.

Kullanıldığı yerler: Meyveleri parasorbinik asit, malik asit, şekerler (sorbos) sorbitanik asit, pectin karotensid ve vitamin C ihtivâ eder. Özellikle bir şeker olan sorbos şeker hastalari rejimi için iyi bir tatlandırıcıdır. Meyveleri ve yaprakları kabız edicidir. Yine meyveleri idrar söktürücü, kadınlarda âdetleri kolaylastirici etkilere sâhiptir. Meyveler C vitaminince zengindir. Onlardan surup ve ekstraktlari hazırlanır. yapraklarınin % 5’lik çayı şeker hastaligina karsi kan şekerini düşürücü olarak kullanilmaktadır. Zararsizdir.

Üzerlik otu: (Syrische / Steppenraute / Hermale / Harmel / Harmal / Peganum harmala / Nazarotu / Peganum / African rue) Mayis-Agustos ayları arasında yeşilimsi-beyaz renkli çiçekler açan, 30-50 cm boyunda, çok yıllık otsu bir step bitkisi. Daha çok kumluk ve taslik yerlerde, mezarliklarda görülür. Gövdeleri yatık ve otsudur. Yapraklar çok parçalıdır. Çiçekler uzun saplı ve tek tek bulunur. Meyveleri çok tohumlu, toparlak şekilde bir kapsüldür. tohumları kırmızımsı kahverengidir.

Türkiye’de yetiştiği yerler: Orta Anadolu.

Kullanıldığı yerler: çoğunlukla tohumları kullanılır. tohumlarında hamin, harmalin, peganin gibi alkaloitler vardır. Kurt düşürücü ve narkotikdir. Halk arasında ekzama, basura karsi ve tütsü olarak kullanılır.

Üzüm: (Trauben / Raisin / Grapes / Ineb ) Asmanin meyvelerine verilen isim. Üzümler genellikle asmada yetiştirilir. Hemen hemen her toprakta yetişir. Fakat bakimi zordur. Aksi halde külleme vs. gibi hastaliklar olur. Verim ve kalite düser. Üzümün şekli, rengi ve büyüklügü çesitlerine göre degisir. Çekirdekli veya çekirdeksiz cinsleri vardır. Olgun üzüm meyveleri yeşil, sarı veya mor renklerde olabilir. Memleketimizde üzüm çesitlerinin basinda razaki, çavus, kürt, müsküle, misket, keçi memesi, çekirdeksiz, yapincak gelir. Bilhassa Trakya, Marmara ve Ege bölgeleri üzüm yetiştiriciligi bakımından oldukça önemlidir. Güneydogu Anadolu (G. Antep) bölgesinde de üzüm yetiştiriciligi çok ileridir. Dogu Anadolu bölgesinde (Elazig, Erzincan, Igdir) iyi cins üzümler yetiştirilmektedir.
Kullanıldığı yerler: Üzüm iyi bir gida maddesidir. Üzüm, şekerler, organik asitler, B ve C vitaminleri, tanen taşır. Tipta idrar arttırıcı, sindirim kolaylastirici, müshil ve kuvvet verici olarak kullanılır. Hamilelerin bulantilarini önler. kabızlığı giderir. Kalbi kuvvetlendirir. Kanı temizler. Sismanlikta faydalıdır. Cildi güzelleştirir. Mide ülseri, gastrit, Karaciğer, dalak hastaliklari, romatizma ve mafsal iltihaplarında faydalıdır. Tâze üzümün sıkılmasıyla elde edilen usareye şıra denir. Kuvvet verici ve gıda olarak kullanılır. Şıranın ısıtılarak koyulaştırılmasıyla pekmez, bunun da yogunlaştırılmasıyla bulama elde edilir.

Vanilya: (Vanilla planofolia / Vanilla plant / Vanillier)
Kullanıldığı yerler: Vücudu kuvvetlendirir. ateşi düşürür. Afrodizyak (Cinsel arzulari artırıcı) özelligi vardır. Sinir bozuklugunu giderir. hazmı kolaylaştırır. Bronslari temizler ve öksürük söktürür. Ruhi bunalimi dindirir.

Vişne: (Sauerkirschbaum / Griottier / Morello cherry / Eksi kiraz / Prunus cerasus / Sour cherriy) Nisan-Mayis ayları arasında beyaz renkli çiçekler açan, 2-10 m yükşekliginde agaçlar. Gövdeleri koyu gri renkli ve dallar asagi dogru sarkıktir. Yapraklar kisa saplı, tüysüz, parlak yeşil, kenarlari dişli, ucu sivridir. Çiçekler yapraklardan önce açar ve kisa sürgünlerin ucunda, semsiyemsi çiçek durumlari teşkil ederler. Çiçek saplari uzun, çiçek tablasi çanak şeklindedir. Meyve olgunlukta tek tohum ihtivâ eden, küre şeklinde koyu kırmızı renkli, eksi lezzetli bir drupa tipidir. vatanı Anadolu ve Balkanlardir.

Kullanıldığı yerler: Meyvelerinde şekerler, elma ve limon asidi, vitamin A ve C, meyve saplari ve gövde kabugunda tanen ve potasyum tuzlari vardır. vişne agaci kabukları kabız edici ve ateş düşürücü etkiye sâhiptir. Meyve saplari ise idrar söktürücü olarak kullanılır. Meyveleri tâze olarak yenebildigi gibi, serbet, surup ve reçel imâlinde de kullanılır.

Yabani gül: (Memleketimizde oldukça yaygin bir gül çesididir. 2-3 m yükşekliginde, pembe veya beyaz çiçekli bir agaççiktir. Meyveleri parlak kırmızı renktedir. Bu gülün olgun meyvelerini saran, baslangiçta agizi dar bir bardak şeklinde olan çiçek ekseni, çiçek tablasi olgunlasinca etlenip, kırmızı bir renk alir. Bu meyvelere “kusburnu” adi verilir.

Kullanıldığı yerler: Bilesiminde tanen, pektin, vitamin C, şekerler ve organik asitler vardır. kabız edici, idrar söktürücü olarak, böbrek ve safra taslarina karsi, C vitamini yönünden zengin oldugu için de bâzi bölgelerde marmelât yapiminda kullanılır.

Yabanmersini: (Ayı üzümü / Keçiyemişi / Vaccinum mytillus / Cranberry / Bilberry / Airelle) Fundagiller familyasindan, 20 - 50 cm boyunda, çok dallı, odunsu bir bitkidir. Karadeniz bölgesinin dağlarında çokça bulunur. Meyvelerinde organik asitler, şekerler, pektin, tanen ve mirtilin denilen bir boya maddesi ile, A ve C vitaminleri vardır. yaprakları ve meyveleri kullanılır.
Kullanıldığı yerler: yaprakları şeker hastaliginda faydalıdır. Meyvesi dizanteriye etkilidir. ishali keser.

Yabanyasemini: (Bittersüss / Douce-amère / Bitter-sweet / Sofur / Solanum dulcamara / Bittersweet / Douceamere) Haziran-Eylül ayları arasında mor renkli çiçekler açan, 1-2 m yükşekliginde, sarılıcı, otsu bitkiler. Yapraklar saplı, alt yapraklarınin tabanlari kalp şeklinde, üst yapraklar ise üç parçalıdır. Çiçekler, dalların ucunda, uzun saplı ve sarkık bilesik salkım durumunda toplanmışlardır. Olgun çiçeklerin taç yaprakları geriye dönüktür. Erkek organları (stamenler) çiçeğin ortasinda sarı renkli bir konik durum yaparlar. Meyveleri sarımsı kırmızı renklidir. Bitki rutubetli, nemli ve gölgelik yerlerde, dere kenarlarında ve çitlerde yetişir.

Türkiye’de yetiştiği yerler: Daha çok Kuzey Anadolu’da olmak üzere Anadolu’da yaygindir.

Kullanıldığı yerler: Bitki, gliko-alkaloitler taşır. Yüksek dozlarda zehirlidir. ağrı kesici, deri hastaliklarinda kan temizleyici, uyutucu, idrar arttırıcı ve müshil etkilere sahiptir. % 1-3’lük çayı günde bir iki bardak içilebilir.

Yakı otu: (Weidenröschen / Epilobe / Rose-bay /Meragülü / Epilobium / Willow herb) Nemli yerlerde yetişen, pembe veya kırmızı renkli çiçekler açan bir veya iki yıllık otsu bir bitki. çiçeğin taç ve çanak yaprakları dört parçalıdır. tohumların tepesinde tüylerden meydana gelen bir kısım vardır. Memleketimizde 21 türü bulunmaktadır.

Kullanıldığı yerler: Bitki, şeker, tanen, yağ ve müsilajlar taşır. Bitkinin kökleri kabız edici ve yumuşatıcı olarak gargara hâlinde kullanılır. yaprakları yaralarin üzerine konulursa, şişkinlik ve iltihapları dağıtır. Çay olarak da içilir. Vücudda biriken zehirli maddelerin atılmasını sağlar.

Yasemin: (Jasmin / Jasmin / Jasmine / Yasemen / Jasminum) Beyaz renkli ve kuvvetli kokulu çiçekleri olan tırmanıcı bir bitki. vatanı Himalayalar’dir. Akdeniz bölgesi ikliminde kolayca yetiştiğinden süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Bitkinin yaprakları karsilikli ve 5-9 yaprakçiklidir.

Türkiye’de yetiştiği yerler: Güney Anadolu bölgesinde.

Kullanıldığı yerler: Çiçekleri uçucu yağ taşır. Uçucu yağ parfümeri sanâyiinde kullanılır. Çiçeklerinden hazirlanan çay (% 5’lik) gögüs yumuşatıcı ve sinirleri yatıştırıcı olarak kullanılır. Yaseminin dallarından ağızlıklar yapılır. Italyan yasemini, sarı yasemin veya yaban yasemini (Anadolu’da kurt düşürücü olarak kullanılan sarı çiçekli çali tipindeki bitkiler), Arap yasemini, Hind yasemini gibi çesitleri vardır.

Yavsan otu: (Avrupa çayı / Veronica / Water pumpernel / Veronique) Sircagiller familyasindan, çiçekleri mavi ve beyaz bir renkte olan bir bitkidir. Yuvarlak saplıdır. Duvar çatlaklarında yetişir. Taze iken kokusuzdur. Kuruduktan sonra güzel kokar.

Kullanıldığı yerler: Hazmı kolaylaştırır. Baş ve kulunç ağrılarını keser. Çay gibi içilir.

Yenibahar: (Pimenta officinalis / Pimenta / Piment des Anglais)

Kullanıldığı yerler: Damarsertligini önler. hazmı kolaylaştırır. Mide ve barsak gazlarini giderir. Unutkanligi önler. Vücudun direncini artırır.

Yer elması: (Topinambur / Erdschocke / Topinambour / Hélianthe tubéreux / Jerusalem artichoke / Canada potato) Toprak altında patates gibi yumruları olan bir sebze bitkisi. vatanı Kuzey Amerika olmakla berâber Avrupa ve Türkiye’de sebze olarak yetiştirilir.
Kullanıldığı yerler: Besin maddesi olarak inulin ihtivâ eder. Besin degeri patatese yakindir. Karbonhidrat miktarinin düşük olmasi sebebiyle şeker hastalarının kullanabilecegi iyi bir besin kaynagidir. Süt arttırıcı ve safra söktürücü etkisi de vardır. haşlanarak sebze olarak yenir. Bol idrar söktürür. kabızlığı giderir. Anne sütünü artırır.

Yılan yastığı: (Dana ayağı / eşek kulağı / Dracunculus vulgaris / Green dragon) yaprakları büyük ve koyu kırmızı olan, mide bulandirici bir koku salan, büyük yumrulu bir bitkidir. Istanbul çevresinde, Ege ve Akdeniz bölgesinde yetişir.

Kullanıldığı yerler: ateşi düşürür. Terletir, vücuda rahatlik verir. Sinirleri uyarır.

Yonca: (Luzerne / Luzerne / Lucerne alfalfa / Medick / Medicago / Luzerne trefle) yaprakları üç parça olan otsu bitkiler. Meyveleri küçük fasulye gibidir veya helezon şeklinde kıvrıktır. Gerek tirfil (Torijolium) türleri gerek Yonca (Medicago) türleri genel olarak yonca adıyla bilinir. yoncanın hayvan yemi bakımından önemi oldukça büyüktür. Bu maksatla memleketimizin çoğu yerinde ekimi yapılmaktadır. Tibbî olan türü kokulu yonca (Melilotus officinalis) olarak bilinir. Bu tür haziran-eylül ayları arasında güzel kokulu, sarı renkli, küçük çiçekler açan 25-100 cm boylarında tarla ve yol kenarlarında rastlanan otsu bitkilerdir. Çiçekleri dalların ucunda, uzunca ve dik salkımlar teşkil ederler.

Kullanıldığı yerler: Kokulu yonca yumuşatıcı olarak, romatizma ağrılarini teskin edici ve kabız edicidir.

Su yoncası (Menyanthes trifoliata): Avrupa ve Kuzey Asya’da yetişen çok yıllık otsu bir su bitkisidir. Memleketimizde kuzeydoğu Anadolu bölgesinde görülür. Rizomlari kalın, silindirik ve sürünücü, yaprakları uzun saplı üç parçalıdır. Çiçekler pembemsi beyaz renklidir. Bitki glikozit taşır.

Kullanıldığı yerler: Yaprak ve kökleri iştah açıcı, kuvvet verici ve ateş düşürücüdür.

Yosun: (Moss / Mousse) Çiçeksiz bitkilerin, suların yüzünde veya diplerinde bulunan bir subesidir.

Kullanıldığı yerler: Haşlaması barsak kurtlarını döker. Saçlar yıkanırsa kuvvetlendirir.

Yulaf: (Hafer / Avoine / Oats / Oat) 50-150 cm boyunda, bir yıllık otsu bir tahil bitkisi. Yulafin çiçek durumu arpa ve bugdaydan çok farklıdır. Burada başak yerine bilesik salkım durumu yer alir. başakçıklar 2-3 çiçekli olup, eksen üzerinde salkım şeklinde dizilmislerdir. Kilçik nispeten kisadir. Kavuzlar tânelere yapışıktır. Tarımda kullanılan türü Avena Sativa’dir.
Kullanıldığı yerler: Yulaf tâneleri sâbit yağ, azotlu maddeler ve karbonhidratlar taşır. Ortaçaglardan beri gıda ve ilâç olarak kullanılır. Hâricen yulaf lapasi çibanlari olgunlastirmada kullanılır. Dâhilen ise (% 5’lik) çayı idrar çoğaltıcı, müshil, kuvvet verici olarak kullanılır. Küçük çocuklarda ve hastalik sonlarinda kuvvet verici olarak çok tercih edilir. Yulaf unu bilhassa çocuk mamalarının yapiminda kullanılır. Kavuzlarindan ilâç sanâyiinde faydalanilir. Ayrica, iktidarsızlığı giderir. Guatri önler. Mide ve barsak bozukluklarini giderir. Kandaki şeker miktarini düşürür.

Zencefil: (Zencebil / Zingiber / Ginger / Gingembre)

Kullanıldığı yerler: iştah açar. Barsak gazı söktürür. Kusmayi önler. Ishali keser. Bedeni ve zihni gücü artırır. Afrodizyak (Cinsel istekleri artırıcı) özelligi vardır.

Zerdeçal: (Gelbwurzel / Kurkuma / Curcuma / Turmeric / Zerdeçöp / Hindsafrani / Curcuma longa) sarı çiçekli, büyük yaprakli, rizomlu çok yıllık otsu bir bitki. vatanı Hindistan olmakla berâber çoğu tropik bölgelerde yetişir. Bitkinin toprak altındaki ana rizomlari yumurta veya armut şeklindedir. Yan rizomlari ise parmak şeklindedir. Rizomların üst yüzü sarımsı, iç yüzü ise sarı renklidir. tadı acımsıdir.
Kullanıldığı yerler: Bilesiminde uçucu yağlar, reçine ve kurkumin adında sarı renkli boya maddesi vardır. Tedâvide mîdevî ve gaz söktürücü etkiye sâhiptir.

	Haber Arşivi \| Künye \| Bize Ulaşın \| Giriş sayfam yap \| Sık Kullanılanlara Ekle \| Sitene ekle