Dünya kuru kayısı üretiminin yüzde 80'ini karşılayan Malatya'da,
valiliğin girişimleriyle Kayısı Uygunluk Belgelendirme Kurumu (KAK)
oluşturuldu. Kurum, ilk olarak Türkiye Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK)'ndan
da onay aldı.
Akreditasyon kurumu, 'kuru kayısı, kayısı çekirdeği, üretim normları'
başlıkları altında bahçe tanzimi, kayısı hasadı, kükürtleme, kurutma
gibi işlemler başta olmak üzere, üretimden satışa 11 evreyi standart
hale getirmeye çalışacak. Gönüllülük esasına dayanan uygulamada,
akredite olmak isteyen üreticilerin bahçelerine 'turuncu bayrak'
verilerek üretimin her aşaması denetlenecek. Akreditasyon çalışmalarıyla
kent üreticisine yılda yaklaşık 400 milyon dolar kazandıran ürünün
katma değerinin artırılması, şehre katkısının 1 milyar dolar seviyesine
çıkartılması hedefleniyor.
Malatya Valisi Ulvi Saran, kayısının gerek ulusal pazarda, gerekse
uluslararası pazarda kalite ve sağlık şartlarına uygun yetiştirildiğinin
belgelendirilmesinin büyük önem taşıdığını belirtti. Bu kapsamda,
Kayısı Uygunluk Belgelendirme Kurumu kurulduğunun altını çizen Saran, bu
çalışmanın Türkiye'de herhangi bir gıda ile ilgili olarak bütün
aşamalarını kapsayacak şekildeki ilk yapılanma olduğunu vurgulayarak,
"Amaç, kayısının toplam değerliliği, yani genel itibarını, genel
değerini artırmaktır. Bunu sağlarsak hem üreticiler, hem alım satımıyla
uğraşanlar, hem fabrikalar, hem de genel olarak Türk ekonomisi bundan
büyük bir yarar sağlayacaktır." dedi.
Kurumun, TÜRKAK tarafından akredite olduğunu, "TS 485 Kuru Kayısı ve TS
3690 Kayısı Çekirdeği" standart ve kriterlerinde uluslararası
geçerliliği olacak şekilde ürün belgelendirmelerini yapabileceğini
vurgulayan Saran, KAK'ın Türkiye'de bir gıda ürünüyle ilgili sistem
olarak belgelendirileceği, akredite edileceği ilk ve tek örnek olduğunu
söyledi.
Bu çalışmanın, kayısının gerek ulusal pazarda gerekse uluslararası
pazarda kalite ve sağlık şartlarına uygun yetiştirildiğinin
belgelendirilmesi anlamını taşıdığını ifade eden Saran, böylece
kayısının ekonomik açıdan daha yüksek getirisinin sağlanacağını ifade
etti. Şu anda kuru kayısı ihracatından ülkenin gelirinin 350 milyon
dolar olduğuna işaret eden Saran, bu çalışmaların, kayısıdan elde edilen
geliri bir kaç yüz milyon dolar artırmasını hedeflediklerini anlattı.
Kayısı satışı yapan esnaf Mahmut Deniz de kayısının, Malatya coğrafi
işaretiyle dünyaya kaliteli bir şekilde satılması açısından böyle bir
çalışma yapılmasını faydalı bulduğunu belirtti. Kentteki üretiden
satıcıya herkesin bu uygulamaya destek vereceğine inandığını dile
getiren Deniz, "Malatya'da yaklaşık olarak dört yüz ton kayısı yaş
olarak üretiliyor, bunun yüz tonu da kuru olarak dışarıya ihraç
ediliyor. Güzel bir adım atılmış. Kayısı sadece meyve olarak satılmıyor.
Kayısıdan üretilen 60'a yakın ürün var. İlaç sanayiinden, hazır gıda ve
savunma sanayiine kadar birçok türevi yapılıyor." dedi.
İlyas Meral isimli esnaf ise akreditasyon çalışmalarının çok yerinde
olduğunu kaydetti. Kayısıda tanıtım yapılmadığı için piyasanın
darlığından şikayet eden Meral, "Tanıtım yapılmayınca pazar bulmakta
sıkıntı yaşanıyor. Akreditasyon çalışması kayısının prestiji ve
markalaşması adına çok önemli bir adım. Ben çok önemli katkılar
sağlayacağına inanıyorum." diye konuştu.
(CİHAN)