Macaristan'da 2011 yılında toplam "Büyükbaş Hayvan" ihracatı 550 milyon
dolar olarak gerçekleşti. Bunun 350 milyon doları Türkiye'ye yapıldı.
Bir anda yaşanan bu artış tüm dikkatleri Macaristan'dan Türkiye'ye
büyükbaş hayvan ihraç eden tüccarlara ve ihracatçıların üzerine
çevrilmesine neden oldu. Macaristan'da bu kadar ihraç edecek büyükbaş
hayvan stokunun varlığını da sorgular duruma getirdi.
Şimdiye kadar
işini doğru ve kanuni yoldan yapanların yanında, ihraç edilen büyükbaş
hayvanların kulaklarındaki küpe numaraları (kimliği -pasaportu)
sistemden düşürülmesi gerektiği halde, bu işlemi üç ay geciktirerek,
aynı hayvanın küpe numarasını defalarca kullanıp Türkiye'ye büyükbaş
hayvan ihraç eden çok sayıda kişi ve büyük firma olduğu tespit edildi.
Çoğunlukla da Çek Cumhuriyeti, Slovakya ve Romanya'dan kaçak yollardan
getirilen büyükbaş hayvanlar sahte küpelerle Macar menşeli gibi
Türkiye'ye gönderildi. Bu yolla neredeyse Romanya'daki tüm büyükbaş
hayvanlar Türkiye'ye gönderildiği iddia ediliyor. Bu iddialar üzerine
Macaristan'dan Türkiye'ye büyükbaş hayvan ihracatı durduruldu.
Türkiye'nin yeniden Macaristan'dan büyükbaş hayvan ithalatını açması,
merkezi Budapeşte'de olan hayvancılık ve gıda sektöründe önde gelen Türk
firmaların, tüccarların iştahını kabartmaya başladı. Bu ülkede uzun
vadeli yatırım arayışında olan Türk girişimcileri büyükbaş hayvan
yetiştirecek çiftlik ve arazi aramaya başladı.
Türk Macar
İşadamları Derneği Başkanı ve DEIK- DTIK Avrupa Bölge Başkan Yardımcısı
Osman Sahbaz kısa bir süre önce istenmedik olayların yaşanması
dolayısıyla Türkiye'ye büyükbaş hayvan ihracatının kesildiğine dikkat
çekti. Son yıllarda Macaristan'ın en büyük büyükbaş hayvan alıcısının
Türkiye olduğunu vurgulayan Şahbaz, "Yaşanılan bu sıkıntılardan dolayı
Macaristan'daki büyükbaş hayvan fiyatlarının düşeceğini bekliyorduk,
ancak çiftçilerde de hayvan yokluğu, fiyatların inmemesine sebebiyet
verdi. Etlik olarak üretilen Simental, Charolais, Limousin gibi büyükbaş
hayvanlar et verimliliği ve ırkı iyi olduğu için Türkiye'ye
götürülüyor. Macaristan'ın kendi yerli ırkı, et verimliliği yüksek olan
Szarvasmarha büyükbaş hayvan cinslerini maalesef götürülemiyor. Dernek
yönetimi olarak Macaristan'daki birçok çiftliğe ziyarette bulunduk.
Apaj, Dabas, Hódmezővásárhely, Somogyszob ve birçok şehirdeki büyük
hayvan çiftliklerinde incelemelerde bulunduk. Şu sıralar üreticiler
canlı hayvanların kilosuna 3.55 ila 4.23 Euro fiyat istemekte.
Macaristan için bu fiyatlar çok yüksek. Duyduğumuz en güzel haber ise,
Türklerin Macaristan içerisinde çiftlik yatırımı yapacak olması.
Hayvancılık en verimli ve karlı işlerin başında gelmekte. Türkiye'den de
konu ile ilgili yatırımcıları bekliyoruz. Bundan böyle Türkiye'ye ihraç
edilecek büyükbaş hayvanları Türk Tarım Gıda ve Hayvancılık Bakanlık
veterinerleriyle birlikte Macar veterinerlerin birlikte kontrol ederek
imza atmaları işleri yoluna sokacaktır." dedi.
Türk Macar İşadamları
Derneği Başkanı Şahbaz, Macar hükümetinin bir sene önce yabancıların
ülkede arazi ve gayrimenkul almaları yönündeki engelleri kaldırdığını,
verimli toprakların dönümünü 1000 ila 2000 euro arasında satıldığını,
devletin yatırım yapacaklara çeşitli destekler verdiğine dikkat çekerek
Türk yatırımcıları Macaristan'a davet etti.
Macaristan'da
hayvancılık üzerine yatarım hazırlığında bulunan Tex -Gep Kft. sahibi
Temel Tekin, Macaristan'daki hayvan stokunun çok üzerinde büyükbaş
hayvanın Türkiye'ye yollandığını, Macaristan'da fiyatların iyice
yükseldiğini vurguladı. Kendilerinin firma olarak, Szolnok, Balaton ve
Kecskemét civarlarında çiftlik yatırımı için girişimlere başladıklarını
aktaran Tekin, "Kısa süre içerisinde bir çiftlik ile pazarlığımız
bitecek. Sadece Türkiye'ye dönük değil. Batı Avrupa ve Ortadoğu
ülkelerine de buradan canlı hayvan ihraç edeceğiz." dedi.
Szeráj
Török Étterem Gıda firmasının CEO'su Turan Aktaş da bugünlerde hem kendi
ihtiyaçlarını karşılamak hem de yatırım yapmak gayesi ile büyük bir
çiftliğin pazarlığını sürdürdüklerini belirtti.