Türkiye’de
gıda güvenliğinde yeni bir dönem başlıyor. Tarım Bakanlığı 2010 yılında
yasalaştırdığı 5996 sayılı kanunun 102 yönetmeliğini hazırladı. 95’i
yayımlanan yönetmeliklerin 7’si de imza sürecinde. 102 yönetmelikle
artık Türkiye’de
tohumdan tabağa gelene kadar yediklerimizin nereden geldiğini, kimin
ürettiğini, hangi hayvanın ürünü olduğunu öğrenebileceğiz. Gıda
güvenliğinde tek yetkili kurum da Tarım Bakanlığı. Bakanlığın tüm taşra
birimleri de denetim ve cezalandırmada başka hiçbir kurumun iznine ihtiyaç duymadan direkt
müdahale edecek. Gıda etiketleri herkesin okuyabileceği büyüklüğe
getirilirken üretici, aracı, satıcı gıdada sorumluluğu paylaşacak. Tarım
Bakanlığı da en küçük bakkaldan en büyük hipermarketlere kadar gıda
satılan tüm işyerlerinden haberdar olacak.
Modern insan için
Tarım Bakanı Mehdi Eker dün tarım sektörünün tüm temsilcilerinin de
katılımıyla gıda güvenliğinde yeni döneme ilişkin ayrıntıları paylaştı.
Eker, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem
Kanunu kapsamında, bugünden itibaren uygulanacak mevzuata ilişkin,
“Yediğimiz içtiğimiz her şeyin, her aşamasıyla ilgili çağdaş
standartları belirlemek ve zincirin her aşamasında denetlemek gerekiyor,
biz bu mevzuatı bunun için yaptık” dedi.
Düzenlemelerle hedeflerinin modern insanın ihtiyaçlarını gidermek olduğunu söyleyen Eker şöyle konuştu: “Türkiye Cumhuriyeti’nin vatandaşları daha sağlıklı, daha hijyenik, daha güvenilir gıdaya ulaşsın. Bunun denetim mekanizmasını kuralım, bunun yasal
mevzuatını oluşturalım. Çünkü gıda, tarım sektörünün tüketiciye,
kentliye dönük yüzüdür aslında. O nedenle burada sadece üretici değil,
herkes bu sektörün bir paydaşıdır. Biz gıdaya böyle baktık. Onun için bu
kanun ve düzenlemelerde birinci amacımızı bu şekilde oluşturduk.” Eker,
gıda, tarım ve hayvancılığı tek çatı altında birleştirdiklerini, tek
merci oluşturduklarını kaydetti.
AB’YE UYUM SAĞLANDI Türkiye’nin AB ile tam üyelik müzakerelerinin sürdüğüne işaret eden Eker, Türkiye’nin
yaşayabileceği en büyük problemin, gıda olacağını söyleyenler olduğunu
hatırlatarak, “Bu haksızlıktır. Ve bu gıda kanunuyla, bu mevzuatla
aslında Türkiye’nin AB standartlarını çok rahat bir şekilde yakaladığını göstermiş oluyoruz.
Diğer birçok fasıl, henüz müzakereye açılmamışken, biz gıda faslını
müzakereye açtık ve bu kanunla uygulamaya şimdi koyduğumuz 102
yönetmelik, aslında AB’yle uyumun ve entegrasyonun da daha kolay olacağını, Türkiye’nin bunu yerine getirdiğini göstermesi bakımından önemli” dedi.
Hayvancılıkta da 5 büyük adım Türkiye Süt Et Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği (SETBİR) Sektör
Buluşması’nda da önceki gün Bakan Eker hayvancılık sektörüne
getirecekleri yenilikleri açıklamıştı. Buna göre hayvancılıkta 5 büyük
adım atılacak. İlk adım süt hayvanlarının et sektörü için
desteklenmesinin önüne geçilecek. Böylece et ve süt ırkları ayrı ayrı
teşvik edilecek. Ayrıca Et ve Balık Kurumu sütü de kapsayacak şekilde
Toprak Mahsülleri Ofisi gibi piyasa düzenleyicisi olacak. Bunun yanı
sıra meralar özel sektöre açılacak, yapılaşmaya izin verilecek. Trakya hayvancılıkta ihracat merkezi olacak.
HAYATIMIZDA NELER DEĞİŞECEK
TOHUMDAN ÇATALA
Daha toprağa atılan tohumdan, çatalın ucuna tüm safhalar kontrol ediliyor.
ANINDA MÜDAHALE
Gıda denetiminde tek merci oluşturuldu. İşyeri kapama, ürün toplatma,
para cezası gibi müeyyideleri yapmaya artık il müdürlükleri yetkili.
Önceden mülki amirden izin almak gerekiyordu.
RİSK DEĞERLENDİRME
Risk Değerlendirme Daire Başkanlığı kuruldu, bu başkanlıkta gıdanın
alanına giren birçok konuyla ilgili 10 ayrı bilimsel komisyon
oluşturulacak, gıda üretim zincirinin her aşamasında muhtemel riskle
değerlendirilecek. Hangi gıdada hangi ürün ne kadar yer almalı komisyon
karar verecek.
BAKKALI BİLECEK
Daha önce sadece gıda üretim yerleri kayıt altına alınırken, bundan
sonra sadece üretim yapan değil, toplu tüketim ve satış yerleri de kayıt
altına alınacak.
İZLEME GÜVENLİĞİ
Yumurta hangi çiftlikten, ilden geldi bilinecek. Et ve et ürünleri
nerede imal edilmiş, hangi bölge, hangi çiftlikte imal edilmiş, bu
geriye doğru izlenecek. Ancak, sebze ve meyvede zaman alacak.
İYİ VE KÖTÜ BİLİNECEK
Tüketici sağlığının korunması amacıyla taklit ve hileli ürün üreten
firmalar artık bakanlıkça kamuoyuna açıklanacak. Uygun ürün satanlar da
ödüllendirilecek.
HAYVANLARA KORUMA
Hayvanlara kötü muamele yapılamayacak, gerek çiftlikte, gerek
taşınırken, gerek kesilirken eziyet olmaması esas. Hayvanlara ayrılan
alanın belli standardı olacak. Hayvanlara 8 saatten fazla yolculuk
yaptırılmayacak. Belli aralıklarla dinlendirilecek.
PETLER DE KORUMADA
Ev hayvanı satılan, üretilen yerlerde de hayvan haklarıyla ilgili
standartlar geliştirildi. Kuş gribi, çekirge istilası gibi bütün bu tür
olabilecek şeylerle ilgili de acil müdahale planlarımızı hazırladık.
HERKES SORUMLU
Çiftlikte üretim yapanlar, mandıra, kesimhane bunların sahipleri ve
piyasaya arz edenler, bakkal, market, toptancı, depocu, bunların hepsi
ürettiğinden ve sattığından sorumlu olacak.
ETİKETLER BÜYÜYOR
Etiketlerdeki bilgiler en az 12 punto olacak. Tüketiciler tükettikleri
gıdanın günlük ihtiyaçlarının ne kadarını karşıladığı bilgisini de
etikette bulacaklar. Bu uygulama, obezitenin önlenmesinde rol oynayacak.
Alerjen uyarıları da olacak.
BİTKİYE PASAPORT
Bitki sağlığıyla ilgili, özellikle bitki üretim atölyeleri, tohum, fide,
fidan gibi pasaportu olmayan tohum bir ilden bir başka ile
nakledilemeyecek. Sertifikası olmayan kişinin zirai ilaçlama yapması
mümkün olmayacak, yapan 2 milyar ile 5 milyar arasında para cezasına
tabi olacak.