TARIM HABERLERİ - ÇEVRE HABERLERİ - YAŞAM HABERLER

Acer Palmatum 'lar Japonya, Çin ve Kore'ye özgü, 5 uçlu yaprakları olan küçük ağaçlar ve çalı türleridir. Doğada bulunan yüzlerce değişik türü vardır. Palmatumlar diğer akçaağaç (acer) türlerinden 5 uçlu yaprakları ile ayrılırlar. Hemen hemen tüm bonsai tekniklerine uyumlu olmaları, güzel yaprakları ve etkileyici dal yapıları ile bonsai dünyasında oldukça popülerdirler.

Bu türün içindeki ağaçlar yetişme alışkanlıkları, yapraklarının büyüklükleri/şekilleri ve yaz/sonbahar aylarındaki renkleri ile kendi aralarında da geniş bir çeşitliliğe sahiptirler. Kırmızı yapraklı türler (daha güzel görünmelerine rağmen) yapraklarındaki klorofil eksikliğinden dolayı daha zayıfken, yeşil yapraklı türler genelde daha sağlam olurlar.

Çiçekler ve anahtar şeklindeki meyveleri (key-shaped fruit) oldukça ufak olduğundan kolayca gözden kaçabilirler. Akçaağaçları (acer palmatum) yetiştirirken karşılaşılabilecek ana sorun oldukça ince olan yapraklarını güneş ve rüzgar yanıklarından koruyabilmektir.

Akçaağaç Bonsaileri ili İlgili Notlar:

Yer: Yaprakları güneş ve rüzgar yanıklarından korumak için direk güneş ışığından ve kuvvetli rüzgarlardan korunması gerekmektedir. Bununla birlikte baharda ve sonbaharda iyi ışık alması kuvvetlenmesine ve yaprak renginin güzelleşmesine yardım eder.

Kış: -10 ºC'nin altındaki soğuklardan korunması gerekir.

Sulama: Hızlı büyüme dönemlerinde su ihtiyacı ani şekilde artabilir. Bu dönemlerde toprağın tamamen kuruması beklenmeden sulanmalıdır. Güneş yanığına sebep olmamak için kuvvetli güneş ışığı aldığı saatlerde yapraklarını ıslatmamaya özen gösterin. (Çevirenin notu: Bu konuya katılmayan bonsai ustaları da var. Değerlendirme sizin..)

Beslenme: Yaprakları karşılaşabileceği tehlikelere karşı kuvvetlendirmek ve ağacın hızlı gelişmesini sağlamak için baharda yaprak tomurcukları patlar patlamaz yüksek nitrojen gübresi haftada bir verilir. Gübrelemeyi erkenden bitirmek kısa yaprak düğümleri (internode kelimesinin karşılığı olarak bunu kullandım, yaprak sapı da denilebilirdi belki) oluşmasını ve bitmiş ya da gelişmiş ağaçlarda daha iyi gelişim olmasını sağlar.

Yapraklar sertleşmeye başlayınca 15 günde bir daha dengeli bir gübreyle işleme devam edin. Son olarak Ağustos sonunda, kış başlamadan önce bu yeni çıkanların iyice sertleşmesi için 15 günde bir düşük nitrojen ile besleyin. Bütün sezon boyunca az nitrojenle beslenmiş ağaçlarda sonbaharda muhteşem renkler görülür ancak bu da yavaş büyüme sağlar.

Saksı Değiştirme: Ağaç 10 yaşını geçene kadar her 1 veya 2 yılda, baharda tomurcuklar patlarken saksısı değiştirilir, gerektiği kadar da bonsai toprağı ilave edilir.

Budama: Yaprak ve dallardaki yeni alanları şekle sokma gereği hissedilmiyorsa gelişme mevsiminde patlayan ilk 1 veya 2 yapraktan sonrası kesilebilir. Kısa yaprak düğümlerine (short internodes) ihtiyaç duyan ağaçlar için yeni çıkan karşılıklı iki yaprak elle koparılabilir. Bu işlem kısa yaprak düğümlerine sahip hoş, ince dallar üretecek ve tomurcuklanmanın tekrarlamasını sağlayacaktır. Uzun yaprak düğümlerine sahip bütün sürgünleri yok edin.

Yaprak kesme işlemi yaz ortasında uygulanabilir. Bu daha küçük yapraklar, daha iyi dal yapısı ve sonbaharda daha kuvvetli yaprak rengi oluşmasını sağlayacaktır. Bununla birlikte yaprak azaltma (defoliation) sadece sağlıklı ağaçlara uygulanmalı, saksı değiştirildiği yılda, zayıf yapılı olan kırmızı yapraklı türlerde ve iki yıl ardarda yapılmamalıdır.

Ağır budamalar ve şekil kazandırmayı sağlayacak budamalar sonbahardaki yaprak dökümünden –tercihen bir hafta- sonra veya yarı uyuma döneminde olduğundan yaraların daha çabuk iyileşeceği yaz ortasında yapılabilir. Bahar süresince asla budama yapmayın çünkü bu dönemde akçaağaç türleri çok miktarda bitki öz suyu kaybedebilirler ki bu da bitkinin zayıflamasına hatta dal kaybına neden olabilir. Ayrıca bütün yaraların mühürlendiğinden/macunlandığından emin olun.

Yapraksız kış görüntüleriyle sergilenmesi amaçlanan ağaçlarda yaz budamaları düşünülebilir.

Tel Sarma: Tel sarma bahar öncesi ile sonbahar sonrasındaki herhangi bir süreç içinde gerçekleştirilebilir. En uygunu baharda tomurcuklanma başlamadan önce, yaz ortasında yaprak kestikten sonra veya yaprak dökmesinden sonra çıplak dalları telle sarmaktır. Yılın bu dönemlerinde dallar yapraklarla dolmamıştır ve dallarda esnekliği sağlayacak özsu miktarı da yeterince çoktur.

Bahardaki tel sarmalarda dikkatli olunmalıdır çünkü yeni tomurcuklar zarar görebilir ve bahardaki hızlı gelişime ayak uyduramayan tel dallarda sıkışma izleri bırakabilir. Yaprak dökümünden sora yapılan tel sarma işleminde ağaçlar ağır soğuklardan korunmalıdır çünkü dallar bahardaki yeşerme sezonuna kadar kendini yeterince iyileştiremezler. Kışın dallar epeyce kırılgan ve nazik olacağından aniden kırılabilirler. Bu yüzden kış mevsiminde tel sarma işlemi ancak çok nazik bir şekilde yapılacaksa denenmelidir.

Üreme: Tohumları olgunlaşır olgunlaşmaz ekin. Üremenin esas yolu ise daldan köklendirme (air-layer) yöntemidir ve Mayısta bahar sürgünleri kalışlaştığında uygulanmalıdır. Kesikler çok kolay yapılabilir ancak yüksek hata oranı mevcuttur. Dolayısıyla düzgün bir şekilde tutması 2 veya 3 sezon (buradaki season kelimesini mevsim olarak değil sezon olarak çevirdim, mevsim olarak değerlendirenler öyle uygulasınlar) alabilir.

Zararlı Böcekler ve Hastalıklar: Yaprak bitleri, kabuk zararlıları, tırtıllar ve Verticillum wilt (yaprakları solduran bir virüs türü olabilir) virüsleri.

Gübre eksiği nedeniyle zayıf kalması, zayıf kök sistemi, saksı değişimi, yetersiz veya aşırı sulama, uyku dönemini geçirememesi gibi etkenler ağacın yaprak yanması olaylarına daha açık olmalarına neden olurlar.

Stiller: Literati stili haricindeki tüm stiller uygundur.

Özel Bilgiler: Beş uçlu akçaağaçların bazı türleri yetişme alanından kaynaklanan farklılıklar gösterebilirler. Çalılık türünde olanlar (örneğin Kiyohime türü) temel olarak daha baskındırlar ve budamada dikkat edilmezse birçok seyrek zirve oluşabilir.

Çok sıcak iklimler için uygun olduğu şüphelidir. Aşırı sıcaklarda yaprakları sağlıklı tutabilmek –ve hatta ağaçta tutabilmek- için durmadan uğraş vermek gerekebilir. Akçaağaçlar ayrıca bur uyuklama dönemine (dormant period) ihtiyaç duyarlar (10 ºC'nin altındaki kış günlerinde en az 44 gün boyunca). Birkaç sezon boyunca uyuklama dönemi geçirmeden hayatta kalabilir ancak gittikçe kuvvetlerini kaybederler ve eninde sonunda ölümle karşı karşıya kalırlar.

	Haber Arşivi \| Künye \| Bize Ulaşın \| Giriş sayfam yap \| Sık Kullanılanlara Ekle \| Sitene ekle