Tarım Haberleri - Bahçe - Peyzaj - Orman - Çevre

Brokkoli yeşil renkli, olgunlaşmamış çiçek taslakları ile kalın ve etli çiçek sapları yenilen bir sebze türü olup, karnabahara oldukça benzemektedir. Karnabaharla arasındaki esas farklılık brokkolinin grimsi veya mavimsi yeşil çiçeklere sahip olmasıdır. Brokkoliyi karnabahardan ayıran diğer bir özellik de ortadaki esas başın kaldırılması ile ikinci derecede çiçek salkımlarının hemen oluşması olayıdır. Brokkolide çiçekleri taşıyan gövde ile saplar etli ve uzundur. Ayrıca çiçek tomurcukları kadar saplar da yeme değerine sahiptir. Karnabaharda ise saplar kısa veya dallanmıştır ve başın tabanına kadar uzanmamaktadır. Karnabahar hasat olgunluğuna geldiği devrede çiçeğe ait bir belirti yoktur. Brokkolide ise, tam olarak hasat zamanı çiçeklerin açmasından birkaç gün öncedir.

Bitki oluşumu sırasında, önce ortada bir baş meydana gelir, bu başların genişliği 15 cm veya daha geniş, ağırlığı ise 100 – 400 g'dır. Brokkoli, karnabahardan daha gevşek ve genellikle yeşil renkli ve daha uzun çiçek saplarına sahiptir. Ortadaki başın kesilmesi ile yaprak koltuklarından çıkan sürgünler hızla gelişerek üzerinde yeşil çiçek tomurcukları bulunan etli sürgünleri meydana getirir. Yan sürgünlerin birleşmesiyle oluşan başlar ana baştan daha küçük olup 5–10 cm çapında ve 10 – 50 g ağırlığındadır.

ANA VE YAN BAŞLAR

KOYU YEŞİL ÇEŞİTLER TERCİH EDİLİR

Brokkoli sürgünleri mor-eflatundan yeşil renge kadar değişiklik gösterir. Ancak üretimde yaygın olarak yetiştirilenler yeşil tomurcuklu çeşitlerdir. Bunların sınıflandırılması erkenciliğe bağlı olarak erken, orta ve geççi çeşitler olarak yapılmakla beraber, bu gruplar arasında kesin bir ayırım yapılamamaktadır.

YETİŞTİRME SÜRESİ 45 İLE 130 GÜN ARASINDADIR

Erkenci çeşitler dikimden 45-60 gün sonra hasada gelirken, orta grupta olgunlaşanlar için büyüme periyodu 100 günü bulmaktadır. Geççi çeşitler iki yıllık bitkilerdir ve 120-130 günde hasat edilebilir.

Sonbaharı oldukça soğuk geçen ve erkenci donları olan bölgelerde eylül-ekim aylarında hasat yapabilmek için, dikimlerin haziran-temmuz aylarında yapılması ve erkenci çeşitlerin kullanılması gerekir. Sonbaharın ılımlı geçtiği ve donların az görüldüğü bölgelerde ise; orta-erkenci çeşitler de yer alırlar. Kış donlarının az olduğu bölgelerde orta-erkenci ve geççi çeşitler yetiştirilebilir. Bunlar yaz sonu veya sonbaharda dikilirler ve ocaktan mayısa kadar hasat edilirler. Bu nedenle çeşit seçiminde çeşidin olgunluk dönemi ve bölge yetiştirme koşulları önem kazanmaktadır.

İKLİM İSTEKLERİ KARNABAHARA BENZER

Brokkoli serin iklim sebzesi olup, karnabahara göre iklim ve toprak istekleri bakımından daha az seçicidir. Brokkolinin yetiştirilmesi için en uygun sıcaklık derecesi 15.5-17 ^oC olup maksimum 24 ^oC’ye kadar dayanır. Brokkoli yeşil sürgünlerinin kalitesinin korunması açısından yaz aylarındaki kurak ve sıcak havalar uygun değildir. Sıcak havalarda sürgünlerdeki çiçek tomurcukları normal gelişemez ve gevşek yapılı olur. Hasattan birkaç saat sonra sürgünlerde pörsüme görülür. Bu nedenle yaz aylarında ortalama sıcaklık 20 ^oC’nin üzerinde olan yerlerde brokkoli yetiştiriciliği ekonomik olmamaktadır.

KUMLU VE KİLLİ-TINLI TOPRAKLARDAN HOŞLANIR

Brokkoli üretimi için en uygun topraklar iyi drene edilmiş kumludan, killi-tınlıya kadar değişen verimli topraklardır. Toprak pH’sı 6-6.5 olmalı ve toprakta bitki için gerekli nemli ortam sağlanmalıdır, aksi halde sürgünleri liflenebilir. Topraktaki tuza karşı oldukça dayanıklı olduğu tahmin edilen brokkolinin yetiştirildiği topraklarda yeterince drenaj yapılmalıdır, bu durum özellikle kış döneminde tarlada bulunan bitkiler için önem kazanır.

TAHLİL SONUCUNA GÜBRE

Brokkolinin gübrelenmesi lahana ile aynıdır. Brokkoli fideleri açığa dikildikten hemen sonra hızlı bir şekilde geliştiklerinden zayıf topraklar iyi gübrelenmelidir. Aksi takdirde içi boş sürgünler oluşur. Ancak gübre ihtiyaçları çeşitlere, toprak tipine, topraktaki organik madde içeriğine ve bölgeye göre değişiklik gösterir. Brokkoli üretilecek tarla toprağı gübrelenmeden önce besin maddeleri açısından tahlil ettirilmeli ve önerilen programa göre gübreleme yapılmalıdır. Gübrelerin verilmesinde en etkili metot fosfor ve potasyumlu gübrelerin tümünün ve azotlu gübrenin ise; üçte birinin dikim sıralarının altına verilmesidir. Kalan azot, çeşitlerin yetiştirme süresine bağlı olarak dikimden sonra ve ana başlar hasat edildikten sonra olmak üzere iki dönemde verilmelidir.

FİDE İLE YETİŞTİRİCİLİK

Brokkoli tohum ile üretilir. Tohumlar genellikle fide yastıklarına ekilir ve 4-7 hafta sonra tarladaki esas yerlerine dikilir. Fide yastıkları gevşek ve kolay ufalanabilen topraklar olmalıdır. Yabancıot kontrolü, toprak kaynaklı hastalıklar ve zararlılar açısından toprak ilaçlamasına ihtiyaç vardır. Tohumlar yastıklarda her 2.5 cm²’ye 2-4 tohum gelecek şekilde 10-15 cm aralıklarla açılan sıralara 0.5-1 cm derine atılmalıdır.

Fide ile yetiştiricilik yapıldığında 1 dekar için gerekli tohum miktarı 20-30 g iken tarlaya doğrudan tohum ekimi yapıldığında bu miktar 85-140 g’a kadar çıkmaktadır.

EKİM ZAMANINI İYİ SEÇ

Mevsimin uygun olmadığı sıcak periyotlarda bitkide istenmeyen sapa kalkma olayını kontrol etmek veya korumak çok zordur. Özellikle erkenci çeşitler kullanıldığında bitkilerin vaktinden önce sapa kalkmasını önlemek açısından, büyük fide kullanılmaması gerekir.

AMACA GÖRE DİKİM SIKLIĞI

Bitkilere verilecek dikim aralığı üzerinde birçok faktör etkili olmaktadır. Erkenci çeşitler, geççi çeşitlerden daha küçük bitkiler meydana getirdiklerinden daha sık aralıklarla dikilmelidir. Ayrıca sadece ortadaki ana başların hasadı düşünüldüğünde sık dikim tercih edilir. Pratikte sıra arası 75-100 cm ve sıra üzeri 50-75 cm uygulanır. Fakat bu değerlerde maksimum verim alınacak anlamına gelmez. 25-35 cm aralıklarla yapılan dikimlerde verim artışı sağlanır. Ancak kültürel işlemlerin yapılması ve hasat açısından uygun olmayan koşullar yaratılmış olur. Sık dikimlerde daha küçük fakat daha fazla sayıda başlar hasat edilir ve dolayısıyla boş gövde teşekkülü azalır. Ayrıca sık dikimlerde olgunlaşma gecikir. Tarlaya direk ekimlerde sıra arası mesafe aynı kalmakla birlikte sıra üzeri 10-15 cm’ye inmektedir. Doğrudan ekimde tohumlar 1-2 cm derinliğe ekilmeli ve bitkiler görülünceye kadar toprak yüzeyi nemli tutulacak şekilde sık sık sulanmalıdır.

HASAT ZAMANINA DİKKAT ET !

Brokkoli başları çiçek tomurcukları açmadan önce kesilmelidir. Şayet tomurcuklar açmaya ve sarı çiçek petalleri görülmeye başlarsa, başlar aşırı olgunlaşarak pazar kalitesini kaybetmiştir. Brokkoli başları, başların gövde tabanından itibaren tepe noktasına kadar olan mesafe 23-25 cm uzunluğuna ulaştığında kesilmelidir. Bitkinin ortasındaki ana başların çapı 7.5-15 cm arasında değişir. Ortadaki ana baş kesildikten sonra küçük yan taraftaki sürgünler büyümeye devam ederek 2.5-7.5 cm çapında başlar oluştururlar. Bunlar daha çok derin dondurma ve evlerdeki kullanım için uygundur. Brokkoli hasadı 2-3 günde bir olmak üzere, ticari amaçla yapılan üretimlerde bir vejetasyon döneminde 4-6 kez yapılır.

Brokkolide bozulmayı önlemek için hasattan sonra hızlı bir şekilde suyla veya taşımacılıkta kullanılan kartonların buzla soğutulması gerekir. Soğutmada maksimum sıcaklığın0-2⁰C'de tutulması esastır. Nispi nemin %95 olması, su kaybını ve buruşmayı önleyecektir. Brokkoliyi 2⁰C'de kalitesinden bir şey kaybetmeden 2 hafta muhafaza etmek mümkündür.

ÖNEMLİ HASTALIK VE ZARARLILARI

Brokkolide yaygın olarak görülen hastalıklar; lahana siyah damar çürüklüğü, lahana kök-ur hastalığı, kök çürüklüğü, yaprak yanıklığı ve solgunluk'tur.

Brokkoli zararlıları ise; lahana yaprak bitleri, lahana kelebeği, lahana göbek kurdu, lahana yaprak güvesi, lahana kokulu böceği, lahana sineği ve lahana gal böceği'dir

	Haber Arşivi \| Künye \| Bize Ulaşın \| Giriş sayfam yap \| Sık Kullanılanlara Ekle \| Sitene ekle